Шар клапан, ачыла торган һәм ябыла торган өлешләре булган клапан (туп) клапан сабагы белән хәрәкәткә китерелә һәм шар клапаны күчәре тирәсендә әйләнә. Каты герметикланган V-типтагы шар клапаны V-типтагы шар үзәге белән каты эретмә белән эретеп ябыштырылган металл клапан утыргычы арасында көчле кисү көченә ия, бу аеруча җепселләр, вак каты кисәкчәләр һ.б. булган мохит өчен яраклы. Күп юнәлешле шар клапаны торбаүткәргечтәге мохитнең кушылуын, борылуын һәм агым юнәлешен сыгылмалы рәвештә контрольдә тотып кына калмый, ә башка ике каналны тоташтыру өчен теләсә нинди каналны да яба ала. Бу типтагы клапаннар, гадәттә, торбаүткәргечкә горизонталь рәвештә урнаштырылырга тиеш. Шар клапаннары йөртү ысулына карап, пневматик шар клапаннарга, электр шар клапаннарына һәм кул шар клапаннарына бүленә.
Шар клапан нәрсә ул
АШар клапаннары 1950 елларда уйлап табылган. Фән һәм техниканың тиз үсеше, җитештерү процессларының һәм продукт структураларының даими яхшыруы белән, шар клапаннары нибары 40 ел эчендә тиз арада төп клапан төренә әверелде. Көнбатыш индустриальләшкән илләрендә шар клапаннарын куллану елдан-ел арта бара.
Минем илемдә шар клапаннары нефть эшкәртүдә, ерак араларга торбаүткәргечләрдә, химиядә, кәгазь җитештерүдә, фармацевтикада, су саклауда, электр энергиясендә, муниципаль идарә итүдә, корыч җитештерүдә һәм башка тармакларда киң кулланыла, һәм алар милли икътисадта мөһим роль уйный. Аның әйләнү механизмы 90 градус, тыгын корпусы сфера формасында, һәм аның күчәре аша түгәрәк тишек яки канал үтә.
Шар клапаннары, нигездә, торбаүткәргечтәге мохитне кисү, бүлү һәм агым юнәлешен үзгәртү өчен кулланыла. Аны нык ябу өчен 90 градуска әйләндерергә һәм бик аз момент кирәк. Шар клапаннары ачкычлар һәм кисү клапаннары, V-типтагы шар клапаннары буларак куллану өчен иң кулай. Торбаүткәргеч параметрларына игътибар итүдән тыш, электр клапаннары аларны куллануның мохит шартларына да аерым игътибар бирергә тиеш. Электр клапанындагы электр җайланмасы электромеханик җайланма булганлыктан, аның куллану статусына куллану мохите зур йогынты ясый.
Шар клапаннарының үзенчәлекләре нинди?
- Киюгә чыдамлык: каты герметик шар клапанының клапан үзәге корыч сиптергеч белән эретеп ябыштыру ысулы белән эшләнгәнлектән,герметик боҗра эретмәле корыч өслек белән капланган, шуңа күрә каты герметик шар клапаны алыштыру вакытында артык күп тузмаячак. (Аның катылык коэффициенты 65-70):
- Яхшы герметиклык күрсәткечләреКаты герметик шар клапанының герметик өлеше кул белән җирләнгәнлектән, аны клапан үзәге һәм герметик боҗра тулысынча туры килгәнче генә кулланырга мөмкин. Шуңа күрә аның герметиклыгы ышанычлы.
- Түбән момент: каты герметик шар клапанының герметик боҗрасының аскы өлешендә герметик боҗраны һәм клапан үзәген бер-берсенә нык тотып тору өчен пружиналы җайланма кулланылганлыктан, тышкы көч пружинаның алдан йөкләнешеннән артып киткәндә, ачкыч бик җиңел була.
- Озак хезмәт итүтормыш: Ул нефть, химия сәнәгате, электр энергиясе җитештерү, кәгазь ясау, атом энергиясе, авиация, ракеталар һәм кешеләрнең көндәлек тормышы кебек төрле бүлекләрдә киң кулланыла.
Шар клапаннарының өстенлекләре нинди?
Башка төр клапаннар белән чагыштырганда, шар клапаннары тиз, шома һәм ышанычлы ачыла, киң кулланыла һәм түбәндәге өстенлекләргә ия:
- Этәрү подшипнигы клапан сабының ышкылу моментын киметә, бу клапан сабының озак вакыт шома һәм сыгылмалы эшләвен тәэмин итә.
- Антистатик функция: Алыштыру процессында барлыкка килгән статик электрны үткәрү өчен шар, клапан сабагы һәм клапан корпусы арасына пружина урнаштырылган.
- Мондый материаллар булганлыктанПолитетрафторэтилен яхшы үз-үзен майлау үзлекләренә ия һәм шар белән ышкылу югалтулары аз, шар клапаны озын хезмәт итү вакытына ия.
- Кечкенә сыеклык каршылыгы: Пневматик шар клапаннар барлык клапан категорияләре арасында иң кечкенә сыеклык каршылыгына ия. Хәтта кечерәк диаметрлы пневматик шар клапаннар өчен дә аларның сыеклык каршылыгы шактый кечкенә.
- Ышанычлы клапан сабы герметикасы: Клапан сабы әйләнә генә, ләкин күтәрелми, шуңа күрә клапан сабының герметикасына зыян китерү җиңел түгел, һәм уртача басым арткан саен герметикалау сәләте арта.
- Клапан утыргычын яхшы герметизацияләү: Политетрафторэтилен кебек эластик материаллардан ясалган герметизация боҗрасын герметизацияләү җиңел, һәм шар клапанының герметизацияләү сәләте уртача басым арткан саен арта.
- Кечкенә сыеклыкка каршылык, тулы диаметрлы шар клапаннары, нигездә, агымга каршылык күрсәтми.
- Гади структура, кечкенә зурлык һәм җиңел авырлык.
- Тыгыз һәм ышанычлы. Аның ике герметик өслеге бар, һәм шар клапанының герметик өслек материаллары төрле пластикларны киң куллана, яхшы герметиклык сыйфатына ия һәм тулы герметиклыкка ирешә ала. Ул шулай ук вакуум системаларында да киң кулланыла.
- Эшләтү җиңел, тиз ачыла һәм ябыла, тулысынча ачылганнан тулысынча ябылганга кадәр 90° борырга гына мөмкин, ерак аралардан идарә итү өчен уңайлы.
- Техник хезмәт күрсәтү җиңел, шар клапаны гади структурага ия, һәм герметик боҗра гадәттә хәрәкәтләнә, бу сүтеп җыю һәм алыштыру өчен уңайлы.
- Тулысынча ачылганда яки тулысынча ябылганда, шарның һәм клапан утыргычының герметик өслеге мохиттән аерылган, һәм мохит үткәндә клапан герметик өслегенең эрозиясенә китермәячәк.
- Куллану даирәсенең киң булуы, диаметрлары берничә миллиметрдан алып берничә метрга кадәр булуы һәм югары вакуумнан алып югары басымга кадәр кулланылырга мөмкин.
- Шар клапаны ачылу һәм ябылу процессында сөртү үзлегенә ия булганлыктан, аны асылмалы каты кисәкчәләр булган мохиттә кулланырга мөмкин.
- Эшкәртү төгәллеге югары, бәясе кыйммәт, югары температурада куллану өчен яраклы түгел. Әгәр торбаүткәргечтә пычрак булса, пычраклар белән җиңел генә капланырга мөмкин, нәтиҗәдә клапан ачылмый.
Шар клапаннарының категорияләре нинди?
Функция классификациясе
- Шуып үтүче клапаншар клапаннары, гадәттә, статик су белән ачыла, шуңа күрә әйләнеп узу клапаннары башта басымны тигезләргә көйләнгән, ягъни ике ягы да су белән тутырылган;
- Һава клапанысу тутырганда, һава чыгарыла һәм йөзгеч клапанны автоматик рәвештә ябыла; суны агызганда, һава өстәлә һәм йөзгеч автоматик рәвештә төшә;
- Басым төшерү клапаны:клапанны ачканда һәм япканда, клапан белән герметик капкач арасындагы басымлы су герметик капкачны киюдән саклану өчен чыгарыла;
- Дренаж клапанышар кабыгының аскы өлешеннән канализация суларын агызыгыз.
Шар клапан актуаторының классификациясе
- Пневматик шарлы клапан
- Электр шарлы клапан
- Гидравлик шар клапан
- Пневматик һәм гидравлик шар клапаны
- Электро-гидравлик шарлы клапан
- Турбина трансмиссиясе шар клапаны
Шар клапан кабыгы/корпусы материалы буенча классификация
- Металл материалдан ясалган шар клапан: мәсәләнУглерод корыч шар клапаннары, эретмәле корыч клапаннар, дат басмас корыч шар клапаннары, чуен клапаннар, титан эретмәле клапаннар, монель клапаннар, бакыр эретмәле клапаннар, алюминий эретмәле клапаннар, кургаш эретмәле клапаннар, һ.б.
- Металл корпус белән капланган клапаннармәсәлән, резина белән тышланган клапаннар, фтор белән тышланган клапаннар, кургаш белән тышланган клапаннар, пластик белән тышланган клапаннар, эмаль белән тышланган клапаннар.
- Металл булмаган материалдан ясалган клапаннар: мәсәлән, керамик клапаннар, пыяла клапаннар, пластик клапаннар.
Шар клапанының төп параметрлары
- Номиналь басым: PN1.0-42.0MPa, ANSI КЛАССЫ 150-2500, JIS10-20K
- Номиналь диаметр: DN6~1200, NPS 1/4~48
- Тоташу ахыры: фланец, төпчек белән эретеп ябыштыру, җеп, розетка белән эретеп ябыштыру һ.б.
- Кулланыла торган температура: -196℃~540℃;
- Операция: механик, червяклы тешле трансмиссия, пневматик, электр, гидравлик, газ-сыеклык тоташтыру, электрогидравлик тоташтыру;
- Клапан корпусы материалы: WCB, ZG1Cr18Ni9Ti, ZG1Cr18Ni12Mo2Ti, CF8(304), CF3(304L), CF8M(316), CF3M (316L), Ti., Су, пар, май, азот кислотасы, сиркә кислотасы, оксидлаштыручы мохит, мочевина һәм башка мохитләр өчен төрле материаллар кулланылырга мөмкин.
Торбаүткәргечкә шар клапаннарын урнаштыру ысулы һәм адымнары
- Фланц очының ике ягындагы саклагыч капкачларны алыгыз һәм клапан тулысынча ачылганда аны чайкап чистартыгыз.
- Урнаштыру алдыннан, билгеләнгән сигнал буенча (электр яки газ) бөтен машинаны сынап карарга кирәк (транспорт нәтиҗәсендә килеп чыккан тибрәнүнең эш сыйфатына тәэсир итүен булдырмас өчен), һәм аны онлайн режимда сынап караганнан соң гына урнаштырырга мөмкин (электр привод схемасы буенча электр үткәргечләр).
- Торба үткәргечкә тоташтыру алдыннан, торба үткәргечтәге калган пычракларны юыгыз һәм чистартыгыз (бу матдәләр клапан утыргычына һәм шарга зыян китерергә мөмкин).
- Урнаштыру вакытында, клапанның җайланма өлешен күтәрү ноктасы буларак кулланмагыз, җайланмага һәм аксессуарларга зыян китермәсен өчен.
- Бу төр клапан торбаүткәргечнең горизонталь яки вертикаль юнәлешендә урнаштырылырга тиеш.
- Урнаштыру ноктасы янындагы торбаүткәргеч чүгәләргә яки тышкы көчләргә дучар ителмәскә тиеш. Торбаүткәргечнең тайпылышын бетерү өчен торба кронштейннары яки терәкләр кулланылырга мөмкин.
- Торба үткәргечкә тоташтырганнан соң, фланец тоташтыру болтларын билгеләнгән момент белән аркылы тартыгыз.
Шар клапаннарның кулланылышлы очраклары
Шар клапаннары гадәттә клапан утыргычын герметизацияләү боҗрасы материаллары буларак каучук, нейлон һәм политетрафторэтилен кулланганлыктан, аларның эшләү температурасы клапан утыргычын герметизацияләү боҗрасы материалы белән чикләнә. Шар клапанының сүндерү эффекты металл шарның пластик клапан утыргычына мохит (йөзүче шар клапаны) тәэсире астында басылуы белән ирешелә. Клапан утыргычын герметизацияләү боҗрасы билгеле бер контакт басымы астында җирле зоналарда эластик-пластик деформациягә дучар була. Бу деформация шарның җитештерү төгәллеген һәм өслекнең тигезсезлеген компенсацияли һәм шар клапанының герметизацияләү эшен тәэмин итә ала.
Шар клапанының клапан утыргычы герметиклары гадәттә пластиктан ясалганлыктан, шар клапанының структурасын һәм эшчәнлеген сайлаганда, бигрәк тә нефть, химия, металлургия һәм башка бүлекләрдә, шар клапанының янгынга чыдамлыгы һәм янгынга каршы торучанлыгы исәпкә алынырга тиеш, һәм янучан һәм шартлаучан мохитле җиһазлар һәм торбаүткәргеч системаларында шар клапаннарын кулланганда янгынга чыдамлык һәм янгынга каршы торучанлыкка күбрәк игътибар бирергә кирәк.
Гомумән алганда, шарлы клапаннар икеләтә позицияле көйләү, катгый герметиклык, пычрак, тузу, канал кысылу, тиз ачылу һәм ябылу (1/4 борылыш ачылу һәм ябылу), югары басымны кисү (зур басым аермасы), түбән тавыш, кавитация һәм газификация, атмосферага аз агып чыгу, кечкенә эш моменты һәм аз сыеклык каршылыгы булган торбаүткәргеч системаларында тәкъдим ителә.
Шар клапаннары шулай ук җиңел конструкцияле, түбән басымлы кисү (аз басым аермасы) һәм коррозияле мохитле торбаүткәргеч системалары өчен дә яраклы. Шар клапаннарын шулай ук түбән температуралы (тирән салкын) җайланмаларда һәм торбаүткәргеч системаларында кулланырга мөмкин. Металлургия сәнәгатенең кислород торбаүткәргеч системасында катгый рәвештә майсызландырылган шар клапаннары кулланылырга тиеш. Нефть торбаүткәргечендәге һәм газ торбаүткәргечендәге төп торбаүткәргечне җир астына күмәргә кирәк булганда, тулы диаметрлы эретеп ябыштырылган шар клапаны кулланылырга тиеш. Көйләү эшчәнлеге кирәк булганда, V-формасындагы тишекле махсус конструкцияле шар клапаны сайларга кирәк. Нефть, нефть химиясе, химия, электр энергиясе һәм шәһәр төзелешендә 200 градустан югары эш температурасы булган торбаүткәргеч системалары өчен металлдан металлга герметик шар клапаннарын сайларга мөмкин.
Шар клапаннарының өстенлекләре һәм кимчелекләре
Шар клапаннарының өстенлекләре:
- Аның агым каршылыгы иң түбән (чынлыкта 0);
- Эш вакытында (майлау материалы булмаганда) ябышып калмаганга күрә, аны коррозияле мохиттә һәм кайнап торган сыеклыкларда ышанычлы кулланырга мөмкин;
- Ул зур басым һәм температура диапазонында тулы герметизациягә ирешә ала;
- Ул тиз ачыла һәм ябыла ала, кайбер конструкцияләрнең ачылу һәм ябылу вакыты нибары 0,05 ~ 0,1 секунд, шуңа күрә аны сынау стендының автоматизация системасында кулланырга мөмкин. Клапан тиз ачылып ябылганда, эш бәрелүсез башкарыла.
- Сферик ябылу кисәге автоматик рәвештә чик позициясендә урнаша ала;
- Эшче мохит ике яктан да ышанычлы рәвештә герметикланган;
- Тулысынча ачылганда һәм тулысынча ябылганда, шарның һәм клапан утыргычының герметик өслеге мохиттән аерылган, шуңа күрә клапан аша югары тизлектә үтүче мохит герметик өслекнең эрозиясенә китермәячәк;
- Конструкция компакт һәм җиңел, һәм аны түбән температуралы мохит системалары өчен иң уңайлы клапан конструкциясе дип санарга мөмкин;
- Клапан корпусы симметрик, аеруча эретеп ябыштырылган клапан корпусы структурасы, ул торбаүткәргечтән килгән көчәнешкә яхшы чыдам;
- Ябылу өлеше ябылганда югары басым аермасына чыдам. ⑾ Тулысынча эретеп ябыштырылган клапан корпусы булган шар клапанын турыдан-туры җир астына күмеп була, шуның белән клапан эчке өлеше коррозияләнми, һәм максималь хезмәт итү вакыты 30 елга җитәргә мөмкин. Бу нефть һәм табигый газ торбалары өчен иң идеаль клапан.
Шар клапаннарының кимчелекләре
- Шар клапанының төп клапан утыргычының герметик боҗрасы политетрафтор этиленнан ясалганлыктан, ул зур киңәю коэффициентына ия, салкын агымга сизгер һәм җылылык үткәрүчәнлеге начар. Шуңа күрә, герметик материал катыланганда, герметикның ышанычлылыгы бозылачак.
- Моннан тыш, политетрафторэтилен түбән температурага чыдам һәм аны 180°C тан түбән температурада гына кулланырга мөмкин. Әгәр температура бу температурадан артса, герметик материал искерәчәк. Озак вакыт куллануны исәпкә алганда, ул, гадәттә, 120°C температурада гына кулланыла.
- Аның көйләү эшчәнлеге туктаткыч клапанныкыннан, бигрәк тә пневматик клапаннан (яки электр клапаныннан) начаррак.
Бастырылган вакыты: 2025 елның 11 феврале